Saitek & X Plane 11




Podstawowe jednostki miar oraz przeliczniki stosowane w lotnictwie

Odległość

1 mila morska (nm - nautical miles) = 1,852 kilometra (km)  /  1 kilometr (km) = 0,5399 mili morskiej (nm - nautical miles)

Prędkość

1 konts (kt – węzły) = 1,852 kilometra na godzinę (km/h)  /  1 kilometr na godzinę (km/h) = 0,5399 knots (kt – węzły)

Wysokość

1 stopa (ft - foot) = 0,3048 metra (m)  /  1 metr (m) = 3,2808 stopy (ft - foot)

Poziom Lotu

Poziom lotu to nie faktyczna wysokość lotu - poziom lotu to wskazanie wysokościomierza ustawionego na ciśnienie standardowe które wynosi 1013,25hPa (29,92 inHg). Jeśli wszystkie samoloty mają ustawione ciśnienie standardowe, to można określić różnicę wysokości pomiędzy nimi. Trzeba podkreślić, że w takim przypadku wskazania wysokościomierza mogą być błędne względem poziomu gruntu. Gdy mamy na wysokościomierzu ustawione ciśnienie standardowe nie możemy określić swojej rzeczywistej wysokości nad poziomem morza lub gruntu. Dlatego mówimy wówczas o poziomach lotu FL - flight level  - używane w planach lotu.


itd.



Alfabet fonetyczny

litera      wymowa

litera     wymowa

litera    wymowa

litera   wymowa

litera    wymowa

A - Alpha   - alf

B - Bravo   - brawo

C - Charlie - czarli

D - Delta    - delta

E - Echo    - eko

F - Foxtrot - fokstrot

G - Golf       - golf

H - Hotel    - hotel

I - India     - india

J - Juliett  - dżuliet

K - Kilo - kilo

L - Lima - lima

M - Mike  - majk

N - November - nowember

O - Oscar - oskar

P - Papa      - papa

Q - Quebec - kebek

R - Romeo  - romijo

S - Sierra   - sjera

T - Tango  - tango

U - Uniform    - juniform

V - Victor        - wiktor

W - Whiskey - łyski

X - X-Ray       - eks-rej

Y - Yankee     - janki

Z - Zulu           - zulu

Przykładowo: numer boczny samolotu UFS-X01 podamy - Uniform Foxtrot Sierra  XRaj Zero One

Skróty używane w lotnictwie

A/C – aircraft – samolot lub statek powietrzny
AAL – Above Aeorodrome Level - Nad poziomem lotniska
ABM – Abeam - Na trawersie
ACARS – aircraft communication and reporting system – system łączności i raportowania
ACAS – airborne collision avoidance system system ostrzegania o kolizjach w powietrzu
ACC – Area Control Centre or Area Control - Ośrodek kontroli obszaru
ACFT – Aircraft - Statek powietrzny
ACK – Acknowledge - Potwierdź
ACT – Active or Activated or Activity - Czynny lub uruchomiony lub czynność, działalność
AD – Aerodrome - Lotnisko
ADIZ – air defence identification zone strefa identyfikacji obrony powietrznej
ADS – automatic dependance surveillance automatyczne zależne dozorowanie
ADS-B – automatic dependance surveillance-broadcast - automatyczne zależne dozorowanie-rozgłaszanie
ADS-C – automatic dependance surveillance–contract - automatyczne zależne dozorowanie - kontraktowe
ADVS – advisory service slużba doradcza ruchu lotniczego
AFIL – Flight plan filed in the air - plan lotu zgłoszony z powietrza
AFIS – Aerodrome Flight Information Service - Lotniskowa służba informacji powietrznej
AGL – Above Ground Level - Nad poziomem morza
AIP – aeronautical information publication publikacja służby informacji lotniczej
AIS – aeronautical information services służba informacji lotniczej
ALERFA – Alert Phase - Faza alarmu
ALT – Altitude - Wysokość bezwzględna
ALTN – Alternate (aeorodrome) - Zapasowe (lotnisko)
AMA – Area Minimum Altitude - Minimalna wysokość bezwzględna dla obszaru
AMSL – Above Mean Sea Level - Ponad średnim poziomem morza
ANS – air navigation services służby żeglugi powietrznej
APCH – Approach - Podejście, zbliżanie
APP – Approach Control Office or Approach Control or Approach Control Service - Ośrodek kontroli zbliżania lub kontrola zbliżania lub służba kontroli zbliżania
ARCC – aeronautical rescue coordination center ośrodek koordynacji poszukiwania i ratownictwa lotn.
ARP – aerodrome reference point punkt odniesienia lotniska
ARPT – airport - lotnisko
ARR – Arrive or arrival - przybyć lub przybycie, przylot
ASM – air space management zarządzanie przestrzenia powietrzną
ATA – Actual Time of Arrival - Rzeczywisty czas przylotu
ATC – Air Traffic Control (in general) - Kontrola ruchu lotniczego (ogólnie)
ATD  – Actual Time of Departure - Rzeczywisty Czas Odlotu
ATFM – air traffic flow management zarządzanie przepływem ruchu lotniczego
ATIS –automatic terminal information system system automatycznej informacji lotniskowej
ATM – air traffic management zarządzanie ruchem lotniczym
ATS – air traffic services służby ruchu lotniczego
ATZ – air traffic zone strefa ruchu lotniskowego
AUP – airspace use plan plan użytkowania przestrzeni powietrznej
AVBL – Available or availability - Dostępny, osiągalny, do dyspozycji lub dyspozycyjność
AWY – airway droga lotnicza

BKN – Broken - Przerywane, poprzerywane – dotyczy chmur
B-RNAV – basic area navigation podstawowa nawigacja obszarowa
BTN – Between - między

CAT – Category - Kategoria
CAT – Clear Air Turbulencje - turbulencje w czystym powietrzu
CAVOK  – Visibility, cloud and present weather better than prescribed values or conditions (KAV-OH-KAY)
CB – Cumulonimbus (CEE-BEE) - umulonimbus (SI-BI)
CDR – conditional route warunkowa droga lotnicza
CFMU – central flow Management unit centralny organ zarządzania przepływem ruchu lotniczego
CHG – Modification (message type designator) - modyfikacja (oznacznik rodzaju depeszy)
CLR – Clear( or Cleared to ... or clearance - wolny (zezwalać) lub zezwolono na ... lub zezwolenie
CNL – Cancel or Cancelled - Anulować, odwołać lub anulowany
CNL – Flight Plan Cancellation (message type designator)
CNS – communication navigation surveillance łączność nawigacja dozorowanie
COM – communication służby łączności (skrótowe określenie)
COORD – coordinates - współrzędne
CPDLC – controller to pilot data link communication – sposób łączności pilot-atc zastepujący głos
CPL – Current Flight Plan (message type designator)
CRAM – conditional routes availability message depesza o dotepności warunkowych dróg lotniczych
CRCO – central route charge office – ośrodek zbierania opłat nawigacyjnych (określenie ogólne)
CTA – Control Area - Obszar kontrolowany
CTR – Control Zone - Strefa kontrolowana
CWY – Clearway - Zabezepieczenie wydłużonego startu

D – danger oznacznik strefy niebezpiecznej, np TSA D
DA – Decision Altitude - Wysokość bezwzględna decyzji
DCT – Direct (in relation to flight plan clearances and type od approach) - Bezpośrednie, na wprost (w odniesieniu do zezwoleń dotyczących planu lotu lub podejść do lądowania)
DEG – Degrees - Stopnie
DEP – Depart or Departure - Odlecieć lub odlot)
DEP – Departure (message type designator) - Odlot (oznacznik rodzaju depeszy)
DER – Departure End of Runway - Koniec rozporządzalnej drogi startowej
DEST – Destination - Punkt docelowy
DETRESFA  – Distress Phase - Faza niebezpieczeństwa
DH – Decision Height - Wysokość względna decyzji
DIST – Distance - Odległość
DLA – Delay  (message type designator) - Opóźnienie (oznacznik rodzaju depeszy)
DLA – Delay or Delayed - Opóźnienie lub opóźniony
DME – distance measuring equipment - Urządzenie do pomiaru odległości
DOF – Date of Flight - Data wykonania lotu
DOM – Domestic - Krajowy

EA – Exercise Area - Rejon ćwiczeń
EAT – Expected Approach Time - Spodziewany czas podejścia (określa go kontroler)
ECAC – European Civil Aviation Conference - Europejska Konferencja Lotnictwa Cywilnego
EET – Estimated Elapsed Time - Przewidywany czas przelotu
ELEV – Elevation - Wzniesienie (wysokość bezewzględna)
EMERG – Emergency - Stan zagrożenia
ENR – en-route ogólnie: na trasie, podczas lotu – In flight
EOBT – Estimated Off-Block Time - Przewidywany czas odblokowania
EQPT – Equipment - Wyposażenie
EST – Estimate or estimated (message type designator) - Przewidywać lub przewidywany (jako oznacznik depeszy)
ETA – Estimated Time of Arrival or estimating arrival - Przewidywany czas przylotu lub przewidywany przylot (określa go pilot)
ETD – Estimated Time of Departure or estimating departure - Przewidywany czas odlotu lub przewidywany odlot
ETO – Estimated Time Over Significant Point - Przewidywany czas przelotu nad znaczącym punktem nawigacyjnym
EXER – Exercises or exercising or exercise - Ćwiczenia lub wykonując ćwiczenia lub Ćwiczyć
EXRAVE – expect radar vectoring spodziewaj się wektorowania radarowego
EXTD – Extend or extending - Rozciągać, wydłużać lub rozciągający się, wydłużający

FAF – Final Approach Fix - Pozycja (odniesienia) rozpoczęcia podejścia końcowego
FAP – Final Approach Point - Punkt rozpoczęcia podejścia końcowego
FCT – Friction coefficient - Współczynnik sczepności
FDA – fuel drop area strefa zrzutu paliwa
FIC – Flight Information Centra - Ośrodek informacji powietrznej
FIR – flight information region rejon informacji powietrznej
FIS – flight information services służba informacji powietrznej
FL – flight level poziom lotu
FLT – Flight - Lot
FNA – Final Approach - Podejście końcowe
FPL – Filed flight plan (message type designator) - Zgłoszony plan lotu (oznacznik rodzaju depeszy)
FREQ – Frequency - Częstotliwość

GAT – General Air Traffic (according to ICAO rules) - Ogólny ruch lotniczy (wg zasad ICAO)
GLD – Glider - Szybowiec
GND – ground część organu kontroli lotniska, przestrzenią odpowiedzialności obejmująca drogi kołowania,
GND – Ground - Teren, ziemia
GNSS – global navigation satellite system globalny system nawigacji satelitarnej
GP – Glide Path - Ścieżka schodzenia
GPS – Global Positioning System - Globalny system pozycyjny
GS – ground speed prędkość statku powietrznego względem ziemi

HDG – Heading - Kurs
HEL – Helikopter - Śmigłowiec
HF – high frequency fale wysokiej częstotliwości
HGT – Height or height above - Wysokość względna lub wysokość względna nad
HOSP – Hospital Aircraft - Statek powietrzny sanitarny
HSI – horizontal situation indicator wskaźnik położenia horyzontu (instrument pokładowy)
HVY – Heavy - Ciężki

IAF – Initial Approach Fix - Pozycja (odniesienia) rozpoczęcia podejścia początkowego
IAS – indicated Air speed prędkość przyrządowa, prędkość statku powietrznego mierzona względem ośrodka (powietrza)
IATA – international Air transport association międzynarodowe zrzeszenie przewoźników powietrznych
ICAO – international civil Aviation organization organizacja międzynarodowego lotnictwa cywilnego
IF – Intermediate Approach Fix - Pozycja rozpoczęcia podejścia pośredniego
IFPS – Initial Integrated Flight plan Processing System – System wstępnego przetwarzania planów lotu
IFR – Instrument Flight Rulet - Przepisy wykonywania lotów wg wskazań przyrządów
ILS – Instrument Landing System - System lądowania wg wskazań przyrządów
IM – Inner Marker - Marker wewnętrzny
IMC – Instrument Meteorological Conditions - Warunki meteorologiczne dla lotów wg wskazań przyrządów
INCERFA – Uncertainty phase - Faza niepewności
INFO – Information - Informacja
INOP – Inoperative - Nieczynny
INOP – instrukcja operacyjna
INS – inertial navigation system system nawigacji inercjalnej (bezwładnościowej)
IRS – inertial reference system - bezwładnościowy system odniesienia

KG – Kilograms - Kilogramy
KHZ – Kilohertz - Kiloherc
KM – Kilometers - Kilometry
KMH – Kilometers per hor - Kilometry na godzinę
KPA – Kilopascal - Kilopaskal
KT – Knots - Węzły

L – Left (runway identification) - Lewa (oznacznik drogi startowej)
L – Locator (see LM, LO) - Radiolatarnia bezkierunkowa używana jako pomoc w czasie podejścia
LDA – Landing Distance Available - Rozporządzalna Długość lądowania
LDG – Landing - Lądowanie
LGT – Light or lighting - Światło lub oświetlenie
LIH – Light Intensity High - Duże natężenie światła
LIL – Light Intensity Low - Małe natężenie światła
LIM – Light Intensity Medium - Średnie natężenie światła
LLZ – Localizer - Radiolatarnia kierunku
LM – Locator, Middle - Radiolatarnia środkowa
LMT – Local Mean Time - Średni czas lokalny
LO – Locator, Outer - Radiolatarnia zewnętrzna
LOC – Local or locally or location or located - Lokalny lub lokalnie, lub położenie, lub położony, usytuowany
LORAN – Long Range Air Navigation system - System nawigacji lotniczej dalekiego zasięgu LORAN
LTD – Limited - Ograniczony

M – Mach number (followed by figures) - Liczba Macha – uzupełniona liczbami
M – Meters (preceded by figures) - Metry – poprzedzone liczbami
MAG – Magnetic - Magnetyczny
MAINT – Maintenance - Utrzymanie, konserwacja
MAPT – Missed approach point - Punkt rozpoczęcia procedury po nieudanym podejściu
MATZ – Military Air Traffic Zone - Strefa ruchu lotniskowego lotniska wojskowego
MCTR – Military Control Zone - Strefa kontrolowana lotniska wojskowego
MDA – Minimum Descent Altitude - Minimalna wysokość bezwzględna zniżania
MET – meteorological services slużby meteorologiczne
METAR – Aviation routine weather report (in aeronautical meteorological code) - Komunikaty regularnych obserwacji meteorologicznych dla lotnictwa (w lotniczym kodzie meteorologicznym)
MID – Mid-point (related to RVR) - Punkt środkowy – dotyczy RVR
MIL – Military - Wojskowy
MKR – Marker radio beacon       - Marker
MLS – Microwave Landing System - Mikrofalowy System Lądowania
MM – Middle Marker - Marker środkowy
MNPS – Minimum navigation performance specifications - Specyfikacje minimalnych osiągów nawigacyjnych
MOC – Minimum Obstacle Clearance (required) - Minimalne przewyższenie nad przeszkodami (wymagane)
MPS – Meters Per Second - Metry na sekundę
MRT – Military Route - Stała trasa lotnictwa wojskowego
MSA – Minimum Sector Altitude - Minimalne sektorowa wysokość bezwzględna
MSG – Message - Depesza
MSL – Mean Sea Level - Średni poziom morza
MSSR – Monopulse Secondary Surveillance Radar - Monoimpulsowy radar wtórny

NAT – North Atlantic - Północny Atlantyk
NDB – non directional beacon – radiolatarnia bezkierunkowa
NIL – None or I have nothing to send to you – Nic lub nie mam dla was nic do nadania
NM – Nautical Miles - Mile morskie
NOSIG – no significant change nie przewiduje się żadnych istotnych zmian
NOTAM – notice to airmen
NOTOR – no tail rotor -  śmigłowiec bez śmigła ogonowego

O/R – On Request - Na żądanie
OAT – Operational Air Traffic - Operacyjny ruch lotniczy\
OBST – Obstacle - Przeszkoda
OCA – Obstacle Clearance Altitude - Minimalna bezwzględna wysokość zapewniająca minimalne
OCA – Oceanic Control Area - Oceaniczny obszar kontrolowany
OCH – Obstacle Clearance Height - Wysokość względna zapewniająca minimalne
OM – Outer Marker - Marker zewnętrzny
OPR – Operator or operate or operative or operating or operational - Operator, użytkownik lub działać lub działający lub użytkowany lub czynny

P – prohibited desygnator strefy zakazanej
PANS – Procedures for Air Navigation Services
PANSA – polish Air navigation services agency - polska agencja żeglugi powietrznej
PAPI – Precision Approach Path Indicator - Wskaźnik ścieżki precyzyjnego podejścia
PAR – Precision Approach Radar - Radar precyzyjnego podejścia
PAX – Passenger( - Pasażer(owie)
PER – Performance - Osiągi
PERM – Permanent - Stały
PJE – Parachute Jumping Exercise - Ćwiczenia w wykonywaniu skoków spadochronowych
POB – Persons On Bard - Osoby na pokładzie
PPR – Prior Permission Required - Wymagane uprzednie uzyskanie zezwolenia
P-RNAV – Precision area Navigation precyzyjna nawigacja obszarowa
PSN – Position - Pozycja
PSR – primary Surveillance radar – radar pierwotny
PTT – push-to-talk naciśnij i mów

QDM – Magnetic Heading (zero wind) - Kurs magnetyczny (przy pogodzie bez wiatru)
QDR – Magnetic Bering - Namiar magnetyczny
QFE – Atmospheric pressure at aerodrome elevation (or at runway threshold) - Ciśnienie atmosferyczne na poziomie lotniska (lub na progu drogi startowej)
QNE – ciśnienie standardowe 1013,25hPa (29,92 inHg)
QNH – Altimeter sub-scale setting to obtain elevation when on the ground - Nastawienie skali wysokościomierza na ciśnienie, przy którym wskaże on po wylądowaniu wysokość bezwzględna miejsca lądowania

R – restricted desygnator strefy ograniczonej
RAC – Rules of the air and air traffic services
RCA – reduced coordination area -
RCC – Rescue Co-ordination Centre - Ośrodek koordynacji ratownictwa
RCF – Radiocomunication Failure (message type designator) - Utrata łączności radiowej (oznacznik rodzaju depeszy)
RCL – Runway Centre Line - Oś (linia centralna) drogi startowej
RCLL – Runway Centre Line Light( - Światło(a) osi (linii centralnej) drogi startowej
RDH – Reference Datum Height (for ILS) - Wysokość podstawy odniesienia (dla ILS)
REG – Registration - Rejestracja
REP – Report or reporting or reporting point - Meldunek lub melodwanie lub punkt meldowania
REQ – Request or requested - Prośba, prosić lub żądany
RIF – Reclearance In Flight - Zmiana zezwolenia podczas lotu
RLCE – Request Level Change En-route - Żadaj zmiany poziomu na trasie
RMI – radio magnetic indicator radiokompas
RMK – Remark - Uwaga, zrobić uwagę
RMZ – radio communication mandatory zone strefa obowiązkowej łączności
RNAV – Area navigation (to be pronounced „AR-NAV”) - Nawigacja obszarowa (wymawiać „AR-NAV”))
RNP – Required Navigation Performance - Wymagane charakterystyki nawigacyjne
RPL – Repetitive Flight Plan        - Powtarzalny Plan Lotu
RQA – Airspace Request - Depesza zamawiająca przestrzeń powietrzną
RQP – Request Flight Plan (message type designator) - Żądanie planu lotu (oznacznik rodzaju depeszy)
RQS – Request Supplementary Flight Plan (message type designator) - Żądanie uzupełnienia planu lotu (oznacznik rodzaju depeszy)
RSR – En-route surveillance radar - Trasowy radar dozorowania
RTE – Route - Trasa
RTF – Radiotelephone - Radiotelefon
RVR – Runway Visual Range - Zasięg widzialności wzdłuż drogi startowej
RVSM – reduced vertical seperation minimum zredukowana minimalna separacja pionowa
RWY – runway droga startowa, pas startowy

SAN – Sanitary - Sanitarny
SAR – Search And Rescue - Poszukiwanie i ratownictwo
SARPS – Standards And Recommended Practices (ICAO) - Normy i zalecane metody postępowania (ICAO)
SELCAL – Selective Calling System - System selektywnego wywoływania
SFC – Surface - Powierzchnia
SID – Standard Instrument Departure - Standardowy odlot według wskazań przyrządów
SIGMET – Information concerning en-route weather phenomena which may affect the safety of aircraft operations - Informacje dotyczące zjawisk pogody na trasie, które mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo lotów statków powietrznych
SKED – Schedule or Scheduled - Rozkład lub rozkładowy
SMR – Surface Movement Radar - Radar kontroli ruchu naziemnego
SR – Sunrise - Wschód słońca
SRA – Surveillance Radar Approach - Podejście za pomocą radaru dozorowania
SS – Sunset - Sunset
SSR/MSSR – secondary surveillance radar/monopulse SSR radar wtórny dozorowania
STAR – Standard instrument arrival - Standardowy dolot według wskazań przyrządów)
STD – Standard - Standard
STOL – short take-off and landing
STS – Status - Status
SVCBL – Serviceable - Nadający się do użytku, zdatny do użytku
SWY – Stopway - Zabezpieczenie przerwanego startu

TA – Transition Altitude - Przejściowa wysokość bezwzględna
TAF – Aerodrome Forecast - Prognoza dla lotniska
TAS – True Air Speed - Rzeczywista prędkość powietrzna
TCAS – traffic collision avoidance system system unikania kolizji w powietrzu
TDZ – Touchdown Zone - Strefa przyziemienia
TECR – Technical Reason - Przyczyna techniczna
TEMPO – Temporary or temporarily - Czasowy, chwilowy lub czasowo, chwilowo
TFC – Traffic - Ruch
TFR – TSA Feeding Route - Trasa dolotowa do TSA
THR – Threshold – Próg (drogi startowej)
TIS-B – Traffic Information System – Broadcast system nadawania informacji o ruchu
TKOF – Take-off - Start
TL – transition level poziom przejściowy
TMA – Terminal Control Area - Rejon kontrolowany lotniska lub węzła lotnisk
TODA – Take-Off Distance Available - Rozporządzalna długość startu
TORA – Take-Off Run Available - Rozporządzalna długość rozbiegu
TRA – temporary reserved area strefa czasowo zarezerwowana
TSA – temporary segregated area strefa czasowo wydzielona
TVOR – Terminal VOR – Dolotowa (lotniskowa) radiolatarnia VOR
TWR – Aerodrome Control Tower or Aerodrome Control - Wieża kontroli lotniska lub kontrola lotniska
TWY – taxiway – droga kołowania

U/S – Unservicable - Niesprawny, niezdatny do użytku
UAC – Upper Area Control centra - Ośrodek kontroli górnego obszaru
U-AUP – updated aup – bieżący plan użytkowania przestrzeni powietrznej
UFN – Until Further Notice - Aż do odwołania
UIR – Upper Flight Information Region - Górny rejon informacji powietrznej
UNL – Unlimited - Nieograniczony
UTC – Co-ordinated Universal Time - Uniwersalny czas skoordynowany

VAC – Visual Approach Chart - Mapa podejścia z widocznością
VASIS – Visual Approach Slope Indicator System - Wizualny system wskazujący ścieżkę schodzenia
VDF – Very High Frequency direction-finding station - Radionamiernik bardzo wielkiej częstotliwości
VFR – Visual Flight Rulet - Przepisy wykonywania lotów z widocznością
VHF – very high frequency – fale UKF
VMC – Visual Meteorological Conditions - Warunki meteorologiczne dla lotów z widocznością
VOLMET – Meteorological information for aircraft in flight - Informacje meteorologiczne dla statków powietrznych w locie
VOR – VHF omnidirectional radio range - Radiolatarania ogólnokierunkowa VHF
VORTAC – VOR and TACAN combination - Połączenie systemów VOR i TACAN
VSI – vertical speed indicator - wariometr

WDI – Wind Direction Indicator - Wskaźnik Kierunku Wiatru
WEF – With effect From or Effective From - Z ważnością od lub ważny od
WI – Within - W granicach, w obrębie, w zasięgu
WIE – With Immediate Effect or Effective Immediately - Z ważnością natychmiastową lub ważny natychmiast
WILCO – Will comply - Wykonam, zastosuję się
WIP – Work In Progress - Prace w toku
WRNG – Warning - Ostrzeżenie
WX – Weather - Pogoda

Z – Co-ordinated Universal Time (in meteorological messages) – ZULU Time - Uniwersalny czas skoordynowany (w depeszach meteorologicznych)